کار پژوهشی علامه عبدالحسین امینی نجفی (رحمةالله‌علیه) به تألیف کتاب محدود نماند. دانشنامه ایرانیکا می‌نویسد که او در سفرهای گردآوری منابع، کتاب‌های چاپی و نسخه‌های خطی بسیاری فراهم کرد و این مجموعه هسته اولیه کتابخانه عمومی امیرالمؤمنین در نجف شد.(دانشنامه ایرانیکا)[۱]
بر پایه معرفی فارسی کتابخانه، امینی این مرکز را در جمادی‌الاولی ۱۳۷۳ قمری در محله حویش نجف بنیان گذاشت و کتابخانه در عید غدیر سال ۱۳۷۶ قمری گشایش یافت.(ویکی‌شیعه)[۲] همان مدخل از بخش نسخه‌های خطی، عکسبرداری اسناد و نگهداری کتاب‌های چاپی و خطی نام می‌برد؛ بنابراین مجموعه تنها محل نگهداری کتاب نبود و خدمات مرتبط با پژوهش و حفاظت را نیز دربرمی‌گرفت.
گزارش ایرانیکا میان گردآوری منابع برای الغدیر و شکل‌گیری کتابخانه پیوند برقرار می‌کند.(دانشنامه ایرانیکا)[۱] این پیوند، تصویری از پژوهشی می‌دهد که زیرساخت مادی می‌خواست: دسترسی به کتاب‌ها، ثبت نسخه‌ها و فراهم‌کردن امکان مراجعه دیگران. مقاله‌ای در مجله «بقیةالله» نیز از سفرهای او میان کتابخانه‌ها و تهیه تصویر میکروفیلمی از منابع برای دسترس‌پذیر ساختن آن‌ها یاد می‌کند.(مجله بقیةالله)[۳]
در مدخل کتابخانه، آماری تاریخی از موجودی آن در سال ۱۳۹۶ قمری ثبت شده است: حدود ۴۲ هزار جلد کتاب، نزدیک به چهار هزار نسخه خطی، و مجموعه‌هایی از نسخه‌های عکسی و میکروفیلم.(ویکی‌شیعه)[۲] این ارقام را باید مربوط به همان زمان دانست، نه آمار امروز؛ اما برای شناخت مقیاس مجموعه در دوره آغازین، تصویری مستند به دست می‌دهد.
کتابخانه‌ای که از نیازهای یک پژوهش پدید می‌آید، می‌تواند به نهادی برای استفاده عمومی‌تر تبدیل شود. در این نمونه، پیوند میان تحقیق فردی، حفظ منابع و فراهم‌کردن امکان مطالعه برای پژوهشگران، بخشی از میراث علمی علامه امینی است؛ میراثی که در کنار آثار مکتوب او باید با توجه به جایگاه خود کتابخانه بررسی شود.
منبع تصویر: ویکی‌انبار؛ آرامگاه علامه امینی در نجف (عکاس Maitham Ali، CC0).
منابع
- Encyclopaedia Iranica, “Amīnī, Shaikh ʿAbd-al-Ḥosayn”. مشاهده مدخل.
- ویکی‌شیعه، «کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین». مشاهده مقاله.
- مجله بقیةالله، «العلامة الشيخ عبد الحسين الأميني صاحب كتاب الغدير». مشاهده مقاله.