حضرت معصومه؛ زینب ثانى
پنج شنبه 15 مهر 1389      3221بازديد


حضرت معصومه علیهاالسلام

تاریخگویاى این حقیقت تلخ است که حکومت بنى امیه و بنى عباس، هر دو از دشمنانقسم خورده نبوت و ولایت بودند و این کینه توزى با اسلام ناب را با جنایاتمختلفى نشان مى‎دادند؛ با این تفاوت که این نظام جبار بنى‎امیه به شکلىعلنى، شمشیر برهنه‎اى شده بود و قلوب خاندان ولایت را مى‎شکافت و در نشاندادن این جنایات آن چنان اصرار مى‎ورزید که دیگر حتى پدر، جرأت نداشت بهفرزند خود بگوید که از نسل اولاد على علیه السلام است.

اما شیوهحکومت بنى عباس، ظاهرى آرام و باطنى کینه توز و خصمانه داشت و بعضى اوقاتمردم نیز تحت تأثیر این گونه رفتارهاى منافقانه قرار مى‎گرفتند.

مردمایران در آن روزگار علاقه وافرى به خاندان ولایت و اهل‎بیت داشتند و حتىبا وجود حاکمیت استبداد عباسى در قلمرو اسلامى، از ابراز علاقه خود بهآنان خوددارى نمى‎کردند. در این میان عده‎اى بر این باورند که این علاقهبه دلیل ازدواج امام حسین علیه السلام با دختر یزدگرد سوم است، اما شواهدتاریخى نشان مى‎دهند که این علاقه ریشه الهى دارد.

نقل شده است زمانى که آیه: «ان یشاء یذهبکم ایها الناس و یات باخرین و کان الله على ذالک قدیرأ»؛ 

اىمردم اگر خداوند بخواهد مى‎تواند شما را از این دنیا ببرد و قومى دیگر راجانشین شما سازد و خداوند بر این کار قادر است.» بر پیامبر نازل شد، آنحضرت دست بر شانه سلمان فارسى گذاشت و فرمود: «آنان هموطنان سلمان هستند.»

در حقیقت پیامبر اسلام با این سخن، آینده ملت ایران را پیش‎بینى نمود و وظیفه خطیر آنان را گوشزد کرد.

دلیلدیگر علاقه ایرانیان به اهل‎بیت، عدالت خواهى فطرى ایرانى‎ها و بى‎عدالتىپادشاهان فاسد و خودسر این کشور بوده است؛ همان حکام جبارى که قرآن ازآنان به نام مترف و مستکبر یاد مى‎کند. به طور کلى علت اصلى علاقهایرانیان به خاندان امامت، فطرت عدالت‎خواهى آنان و عادل بودن ائمه اطهاربوده است.

البته علاقه‎اى که ریشه هزار ساله دارد، به دور ازعوامل سطحى و زودگذر است. حکومت بنى عباس نیز از وجود این علاقه با خبربود و مى‎دانست که خبر اسارت امام موسى بن جعفر علیه السلام خشم مردمایران را علیه حاکمان جبار بنى‎امیه و بنى عباس برانگیخته و امکان دارد کهایرانیان دست به قیامى همه جانبه بزنند و حکومت بنى‎عباس را سرنگون کنند.از این رو، در پى چاره‎جویى برآمدند و از آن جا که با رشادت‎هاى ملت ایرانآشنا بودند، شمشیر را چاره کار ندانستند و نقشه ولایتعهدى (اجبارى) امامعلى بن موسى الرضا علیه السلام را مطرح کردند.

با این ترفندموذیانه، هم خطر قیام مردم ایران را از میان بردند و هم امام هشتم را تحتنظر گرفته و رابطه مردم با ایشان را قطع نمودند. به این ترتیب دسترسى بهامام هشتم علیه السلام بسیار مشکل و حتى غیر ممکن شد و مردم مجبور بودنداز طریق عوامل حکومتى خبرهاى مربوط به ائمه را دریافت نمایند.

 

نقش حضرت معصومه علیهاالسلام در مبارزه با حکومت بنى‎عباس

همانگونهکه مى‎دانید، امامان معصوم داراى خواهران دیگرى هم بوده‎اند، پس چه دلیلىدارد که در میان همه آنان، حضرت زینب و حضرت معصومه علیهاالسلام دختگرانقدر امام موسى بن جعفر علیه‎السلام با ابعادى متفاوت، همان ویژگى سفرحضرت زینب را در بردارد، و در آن مرحله از تاریخ، حضرت معصومه علیهاالسلامهمان رسالتى را به عهده داشت که حضرت زینب علیهاالسلام بعد از ماجراىخونین کربلا عهده‎دار آن شده بود. زیرا در آن روزگار، ظلم و خفقان دستگاهبنى‎عباس در همه جا سایه افکنده بود. و حضرت معصومه و برادرش احمد بن موسىو چند تن از خواص دیگر، تنها شخصیت‎هایى بودند که از توطئه نظام بنى‎عباسآگاهى داشتند و عواقب چنین توطئه‎اى را هم پیش‎بینى مى‎کردند.

بدین جهت، حضرت معصومه علیهاالسلام براى افشاى چنین خیانتى عازم شهرهاى ایران شده و به افشاگرى علیه آنان پرداخت .

گل

درواقع در سال 201 هـ ق. یک سال پس از سفر تبعیدگونه حضرت رضا علیه السلامبه «مرو» حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام همراه عده‎اى از برادران خود براىدیدار برادر و انجام رسالتى که بر عهده داشتند تجدید عهد با امام زمانخویش راهى دیار غربت شد. در طول راه به شهر ساوه رسیدند، ولى از آن جا کهدر آن زمان عده‎اى از اهالى از مخالفان اهل‎بیت بودند، با مأموران حکومتىهمراهى نموده و با همراهان حضرت وارد نبرد و جنگ شدند و عده‎اى از همراهانحضرت در این حادثه غم انگیز به شهادت رسیدند. حضرت در حالى که از غم و حزنبسیار، بیمار شده بود، با احساس ناامنى در شهر ساوه فرمود: مرا به شهر قمببرید، زیرا از پدرم شنیدم که فرمود: «شهر قم مرکز شیعیان ماست.» سپس حضرتبه طرف قم حرکت نمود.

بزرگان قم وقتى از این خبر مسرت بخش مطلع شدند، به استقبال آن حضرتشتافتند. و در حالى که «موسى بن خزرج » بزرگ خاندان «اشعرى» زمام شتر آنمکرمه را به دوش مى‎کشید؛ ایشان در میان شور و احساسات مردم قم وارد آنشهر شد و در منزل شخصى «موسى بن خزرج» نزول اجلال فرمود. آن بزرگوار هفدهروز در شهر قم به سر برد و در این مدت مشغول عبادت و راز و نیاز باپروردگار متعال بود و واپسین روزهاى عمر پر برکت خویش را با خضوع و خشوعدر برابر ذات پاک الهى به پایان رساند.

سرانجام آن همه شوق و شورو شعف از «اجلال نزول کوکب ولایت و توفیق زیارت بانویى از تبار فاطمهاطهر» با افول نجمه آسمان عصمت و طهارت، مبدل به دنیایى از حزن و اندوهشد، و این غروب غم‎انگیز، عاشقان امامت و ولایت را در سوگ و عزا نشاند.

درخصوص علت بیمارى نابهنگام حضرت و مرگ زودرس آن بزرگوار، گفته شده است کهزنى در شهر ساوه ایشان را مسموم نمود. این مطلب با توجه به درگیرى دشمناناهل‎بیت با همراهان حضرت و شهادت عده‎اى از آنها در «ساوه» و جو نامساعدآن شهر و حرکت نابهنگام آن بزرگوار در حال بیمارى به سوى شهر قم، بعید بهنظر نمى‎رسد.

آرى، آن حضرت که مى‎رفت زینب‎وار با سفر پر برکتشسند گویایى بر حقانیت امامت رهبران راستین و افشاگر چهره نفاق و تزویرمأمونى باشد و همانند قهرمان کربلا پیام‎آور خون سرخ برادرى باشد که اینبار مزدورانه به قتلگاه «بنى‎عباس» برده مى‎شد، ناگاه تقدیر الهى بر اینقرار گرفت که مرقد آن بزرگوار حامى خط ولایت و امامت قرار گیرد و براىهمیشه تاریخ فریادگر مبارزه با ظلم و بى‎عدالتى ستم‎پیشگان دوران و الهامبخش پیروان راستین تشیع علوى در طول قرون و اعصار باشد.

بعد ازوفات شفیعه روز جزا که در دهم ربیع الثانى سال 201 هـ ق در 28 سالگى آنحضرت اتفاق افتاد، ایشان را غسل داده و کفن نمودند و سپس به سوى قبرستان«بابلان» تشییع کردند، ولى به هنگام دفن آن بزرگوار، به دلیل نبودن محرم،«آل سعد» دچار مشکل شدند و سرانجام تصمیم گرفتند که پیرمردى به نام «قادر»این کار را انجام دهد.

ولى قادر و حتى بزرگان و علماى شیعه قم هملایق نبودند عهده‎دار این امر مهم شوند؛ چرا که معصومه اهل‎بیت را بایدامام معصوم به خاک سپارد.

مردم منتظر آمدن «آن پیرمرد صالح» بودندکه ناگهان دو سوار را دیدند که از جانب ریگزار به سوى آنان مى‎آیند. وقتىنزدیک جنازه رسیدند، پیاده شده و بر جنازه نماز خواندند و جسم پاک ریحانهرسول خدا را در داخل سردابى «که از قبل آماده شده بود» دفن کردند و بدوناین که با کسى تکلم نمایند، سوار شده و رفتند و کسى هم آنها را نشناخت.

حضرت معصومه علیهاالسلام

به قول یکى از بزرگان، هیچ بعید نیست که این دو بزرگوار، امامان معصومى باشند که براى این مهم به قم آمده بودند.

پساز به پایان رسیدن مراسم دفن، موسى بن خزرج سایبانى از حصیر و بوریا برقبر شریف آن بزرگوار برافراشت و این سایبان برقرار بود تا زمانى که حضرتزینب، دختر امام جواد علیه السلام، وارد قم شد و قبه‎اى آجرى بر آن مرقدمطهر بنا کرد.

و بدین سان تربت پاک آن بانوى بزرگ اسلام قبله‎گاهقلوب ارادتمندان به اهل‎بیت علیهم السلام و دارالشفاى دلسوختگان عاشقولایت و امامت شد.

 

مقام و منزلت معنوى حضرت معصومه علیهاالسلام

امام جواد علیه السلام فرمود: «من زار عمّتى بقم فله الجنّة»؛ هر کس عمه مرا در شهر قم زیارت کند، بهشت بر او واجب است.

حضرتمعصومه علیهاالسلام بانویى آگاه از حوادث روز و محدثه‎اى سخنور و معلمه‎اىتوانا بوده است و شاگردان زیر نظر ایشان به تعلیم اصول اسلامى مشغولبوده‎اند. همچنین کرامات زیادى از ایشان نقل شده است که نشان مى‎دهد اینبانوى مؤمنه و دریادل از روحى بزرگ و شأنى رفیع در پیشگاه خداوند برخورداراست.

امام صادق علیه السلام مى‎گوید: «الا اى قم حرمى ... تقبض فیهاامرأة من ولدى و اسمها فاطمة بنت موسى یدخل بشفاعتها شیعتى الجنة باجمعهم»؛ «اى مردم! شهر قم حرم من است، بانویى از فرزندان من در این شهر درمى‎گذرد که نامش فاطمه دختر موسى است و شیعیان در روز قیامت با شفاعت اوبه بهشت مى‎روند.»

در روایتى دیگر از امام رضا علیه السلام آمدهاست: «من زارها عارفاً بحقها فله الجنة»؛ کسى که قبر فاطمه دختر موسى بنجعفر را آنگونه که شایسته اوست زیارت کند، بهشت از آن اوست.

نقلشده است که آیه: « ان یشإ یذهبکم ایهاالناس و یات باخرین و کان الله علىذالک قدیرأ»؛ اى مردم اگر خداوند بخواهد مى‎تواند شما را از این دنیا ببردو قومى دیگر را جانشین شما سازد و خداوند بر این کار قادر است»؛ بر پیامبرنازل شد، آن حضرت دست بر شانه سلمان فارسى گذاشت و فرمود: «آنان هموطنانسلمان هستند.»

 

تهیه و تنظیم: موسسه تبیان (دفتر قم)

مطالب بیشتر

 نظرات شما



نام    
پست الكترونيكي:    
نظر:  
 
 
 
 
   
دریافت اطلاعات...
مقالات
دریافت اطلاعات...