اتلاف زمان، نقض حریم خصوصی افراد و اعتیاد به شبکههای اجتماعی از جمله پیامدهایی هستند که به هنگام استفاده از فضای مجازی باید مراقب آنها بود.
شبکههای اجتماعی مجازی امروزه به دلیل نوبودن و
جذابیت با اقبال گسترده کاربران اینترنتی خصوصاً قشر نوجوان و جوان
روبهروست، به طوری که روزانه میلیونها نفر در دنیا با عضویت در این
شبکهها، ساعتهای متمادی از عمرشان را صرف گشتوگذار در شبکههای اجتماعی
میکنند و تأمین بسیاری از نیازها و علائق خود را در قالب فعالیت در این
شبکهها جستوجو میکنند.
این شبکهها، فرهنگها، ادیان،سنتها و
سبک زندگی انسانهای مختلف در دنیا را به دیگر نقاط گردهافشانی و شیوههای
زندگی را دستخوش تغییر قرار میدهند.
شبکههای اجتماعی مجازی به
زبانی ساده، صفحات اینترنتی است که افراد با عضویت در این شبکهها
میتوانند دوستیابی کنند به بحث و تبادل نظر بپردازند، تصاویر و فیلمهایی
را که دوست دارند با دیگران به اشتراک بگذارند و این فرصت را مییابند تا
درباره علاقهمندی و مطالب دیگران اظهار نظر کرده و خودشان نیز مطالبی را
مطابق با سلیقه و نظر خود منتشر کنند و حتی قادر باشند در دنیای مجازی این
شبکهها، تصویری خیالی از خود ارائه کنند.
اهداف و کارکردهای شبکههای اجتماعی به اختصار به این شرح هستند:
سازماندهی انواع گروههای اجتماعی مجازی:گروههای اجتماعی با تکیه بر اشتراکات اعتقادی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی شکل میگیرند.
توسعه
مشارکتهای اجتماعی: اعضای شبکههای اجتماعی به صورت مستقیم و غیرمستقیم
به شرکت در فعالیتهای واقعی در زندگی تحریک و تشویق میشوند.
به
اشتراک گذاشتن علاقهمندیها توسط اعضاء: هر یک از کاربران دغدغههای خود
را مطرح کرده و در جریان دلمشغولیهای دیگران نیز قرار میگیرند همچنین
کاربران میتوانند به بسیاری از نرمافزارهایی که سایر کاربران به اشتراک
گذاشتهاند به آسانی دسترسی داشته باشند.
ایجاد محتوا توسط اعضاء:
کاربران شبکههای اجتماعی، تولیدکننده، تأثیرگذار و دارای قدرت انتخاب و
بهرهبرداری از تنوع بیشتری هستند در حالیکه مخاطبان سایر رسانهها چندان
تعاملی در تولید و انتخاب محتوای دلخواه خود ندارند.
پیامدهای مثبت عضویت در شبکههای اجتماعی
به
گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از ماهنامه پیشگیری نوین ( ویژه نامه دفتر
مراقبت در برابر آسیبهای اجتماعی وزارت آموزشوپرورش) شبکههای اجتماعی
مجازی مانند همه پدیدههای مدرن به عنوان یک ابزار دارای پیامدهای مثبت و
منفی است که برخی از پیامدهای مثبت آن عبارتند از:
ایجاد شبکههای
روابط و دوستی: در شبکههای اجتماعی مجازی میتوانیم آشنایانی را که مدتها
از آنها بیخبر و دور بودیم، پیدا کنیم و به دوستیمان ادامه دهیم. علاوه
براین کاربران در شبکههای اجتماعی میتوانند دوستان جدید فارغ از رنگ،
ملیت، مکان، زبان و حتی پیوندهای قومی، مذهبی و فرهنگی برای خود پیدا کند.
بیان
ایدهها، افکار، سلیقهها و استعدادها: کاربران در این شبکهها درباره
موضوعات مورد علاقه خود مانند مسائل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و
هنری به بحث و گفتوگو میپردازند.
افزایش سرعت در فرایند آموزش: با
استفاده از شبکههای اجتماعی آموزش مجازی، نوجوانان میتوانند فرایند
یادگیری خود را در هر لحظه که نیازمند سؤال و برقراری رابطه با معلم و سایر
نوجوانان باشند به خارج از محدودههای کلاس گسترش دهند.
پیامدهای منفی عضویت در شبکههای اجتماعی
شکلگیری
و ترویج شایعات و اخبار کذب: به علت عدم امکان شناسایی و هویت واقعی اعضا و
نیز عدم امکان کنترل محتوای تولیدشده توسط کاربران شبکههای اجتماعی،
شکلگیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذب خواهد بود که توسط برخی از اعضای
این شبکهها با اهداف خاصی منتشر میشود.
نقض حریم خصوصی افراد:
امنیت حریم خصوصی کاربران در شبکههای اجتماعی در زمره مهترین چالشهای این
شبکههاست. مشکلاتی از قبیل ساخت پروفایلهای تقلبی در شبکههای اجتماعی و
عدم امکان کنترل آنها به دلیل حجم بالا باعث میشود که افراد سودجو
بتوانند با پروفایلهای تقلبی به شبکههای اجتماعی وارد و با ورود به حریم
خصوصی افراد مورد نظر، تصاویر و اطلاعات آنها را به سرقت برده و شروع به
پخش تصاویر در اینترنت کنند.
اتلاف زمان:کاربران شبکههای اجتماعی
گاهش اوقات گذر زمان را فراموش میکنند و این موضوع سبب میشود که آنها
برای پرداختن به حوزههای شغلی یا تحصیلیشان وقت کافی نداشته باشند.
علیرغم
وجود نکات مثبت و فرصتهای مناسب، نبود قوانین تربیتی صحیح در
خانوادههایی که قادر نیستند رفتارهای نابهنجار نوجوان و جوان را به درستی
مهار کنند همچنین کم شدن روابط رودرروی افراد با یکدیگر، ناآگاهی افراد در
مورد اعتیادآفرینی این شبکهها و علاوه بر همه اینها این باور نادرست که
بسیاری از خانوادهها گمان میکنند استفاده از اینترنت هیج عیبی ندارد و به
طور صد درصد نشانه پیشرفت فکری انسان است، میتواند آسیبزا باشد. قابل
درک است که این امکانات در جای خود ضروری هستند اما نباید ما در خدمت آنها
باشیم.
منبع: شیعه نیوز