اميرالمؤمنين عليه السلام در روز عيد فطر ، پس از اقامه نماز عيد، در جمع مردم به خطابه ايستاد و فرمود:
... اي بندگان الهي، شما را به تقواي پروردگار سفارش ميکنم؛ (همان خدايي
که) نعمتش به آخر نميرسد و رحمتش پاياني ندارد، بندگانش از او بينياز
نميگردند و تمامي اعمال، پاداش نعمتهايش را نميدهد. (هم او) که (ما را)
نسبت به تقوا تشويق نمود و درباره دنيا زهد آموخت، و از گناهان بر حذر
داشت.
(پروردگاري که) به جاودانگي و بقا عزيز گشته و خلقش را با مرگ و نيستي
کوچک ساخته است، در حاليکه، مرگ سرانجام مخلوقات و مسير روشن جهانيان است
و بر پيشاني زندهها نوشته شده است. مرگ را گريز فرار کنندهها درمانده
نميکند و چون فرارسيد، هواپرستان را اسير مينمايد، هر لذتي را ويران
ميسازد، تمامي نعمتها را نابود ميکند و تمامي خوشيها را قطع مينمايد.
و دنيا سرايي است که خداوند، فنا را براي آن نوشته و براي ساکنانش، خروج
از آن را رقم زده، (اما) بيشتر مردم قصد ماندن در آنرا دارند و آباد ساختن
آن را بزرگ ميپندارند، در حاليکه دنيا (چيز) خرم و شيريني است و براي
آنکس که آن را ميخواهد، به سرعت ميگذرد و قلب آنکس که به آن مينگرد را
فريب ميدهد...
پس - خدا رحمت خويش را شامل حالتان کند -، به همراه بهترين چيزي که در
اختيار داريد، از آن کوچ کنيد، و بيشتر از مقداري اندک، از آن چيزي نجوييد
و بيش از حد کفاف از آن نخواهيد، به کم آن راضي باشيد و به آنچه افراد
خوشگذران از آن بهرهمند هستند، چشم مدوزيد.
دنيا را سبک بشماريد و آنرا وطن خود قرار ندهيد، مبادا به انواع نعمتها و
سرگرميها مشغول شويد، چرا که آنها باعث غفلت و فريب ميگردند.
همانا دنيا خود را به نشناختن زده (گويي که اصلا شما را نميشناسد)، و پشت
کرده، بار سفر بسته و خداحافظي نموده و آخرت (به سوي ما) کوچ ميکند،
ميآيد، نزديک رسيده و اعلام ورود ميکند.
آگاه باشيد که هنگام آماده شدن، امروز است و مسابقه، فرداي قيامت خواهد بود، خط پايان بهشت است و آنکه بدان نرسد در دوزخ خواهد بود.
آيا کسي نيست که از گناهان خويش پيش از رسيدن مرگش توبه کند؟ آيا کسي نيست
پيش از آنکه روز بدبختي و نيازش فرا برسد، براي خويش کاري نمايد؟ خدا ما و
شما را جزو کساني قرار دهد که از او ميترسند و به ثوابش اميد دارند.
امروز، روزيست که خداوند آنرا براي شما عيد قرار داده و شما را شايسته آن
نموده است، پس خدا را ياد کنيد تا شما را ياد نمايد و او را بخوانيد، تا
شما را اجابت کند و فطريه خويش را بپردازيد، چرا که سنت پيامبرتان و
فريضهاي واجب از جانب پروردگار شماست...
خداوند ما و شما را بوسيله تقوا حفظ کند و آخرت را برايمان بهتر از دنيا قرار دهد...» (1)
1- شيخ صدوق، کتاب "من لايحضره الفقيه"، جلد 1، صفحات 517 – 515،