در میان بانوان خاندان رسالت، حضرت فاطمه معصومه (سلامالله علیها) جایگاهی دارد که زیارتنامهاش از امام رضا (علیهالسلام) نقل شده است (مجلسی، زاد المعاد)[۱]. این منزلت، نه عنوانی تشریفاتی، بلکه حاصل علم، عفاف و ولایتپذیری است. علامه مجلسی در کتاب المزار پاداش زیارت او را بهشت دانسته است (مجلسی، بحار الأنوار، ج۹۹)[۲].
شیخ مفید فاطمه را در شمار دختران موسی بن جعفر (علیهالسلام) آورده است (مفید، الإرشاد)[۳]. او همشیره امام رضا (علیهالسلام) است و مادرشان را نجمه خواندهاند. حدیث امام صادق (علیهالسلام) درباره بانویی از فرزندان خود که در قم دفن میشود و شیعیان به شفاعت او وارد بهشت میگردند، در بحار الأنوار آمده است (مجلسی، بحار الأنوار، ج۹۹).
شیخ عباس قمی او را برترین دختران امام کاظم (علیهالسلام) شمرده است (قمی، منتهی الآمال)[۴]. ابنقولویه نیز زیارت فاطمه دختر موسی بن جعفر (علیهالسلام) را با پاداش بهشت روایت کرده است (ابنقولویه، کامل الزیارات)[۵]. حضور کوتاه در قم، مدفن او را در بابلان به هسته حرم و حوزه بدل کرد (قمی، تاریخ قم)[۶].
برای نسل امروز درس شخصیتشناسی او روشن است: پیوند با امام زمان، علم نافع، عفاف و هجرت در راه حق. زیارت حرم قم اگر با معرفت این سیما همراه شود، از عادت به عهد تبدیل میگردد.
منابع
- مجلسی، محمدباقر، زاد المعاد، زیارتنامه حضرت معصومه (سلامالله علیها) به نقل از امام رضا (علیهالسلام). نسخه برخط: ویکیشیعه، زیارتنامه حضرت معصومه.
- مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، ج۹۹، کتاب المزار، روایات فضیلت زیارت حضرت معصومه (سلامالله علیها). نسخه برخط: ویکیشیعه، بحار الأنوار.
- مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ذکر فرزندان امام کاظم (علیهالسلام). نسخه برخط: ویکیشیعه، الإرشاد.
- قمی، شیخ عباس، منتهی الآمال، احوال فرزندان امام کاظم (علیهالسلام). نسخه برخط: ویکیشیعه، منتهی الآمال.
- ابنقولویه قمی، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، روایات زیارت فاطمه بنت موسی بن جعفر (علیهماالسلام). نسخه برخط: ویکیشیعه، کامل الزیارات.
- قمی، حسن بن محمد، تاریخ قم، ترجمه حسن بن علی قمی، انتشارات توس. نسخه برخط: ویکیشیعه، تاریخ قم.